Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

BIOUNCERTAINTY - ERC Starting Grant no. 805498

ERC logo

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Znajdziesz nas tutaj:

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Co filozofowie i badacze społeczni mówią o koronawirusie?

Co filozofowie i badacze społeczni mówią o koronawirusie?

Filozofowie, etycy i badacze społeczni często analizują zagadnienia związane z pandemią oraz odpowiedziami na nią. Poniżej prezentujemy przegląd wybranych, najciekawszych artykułów okołofilozoficznych dotyczących koronawirusa.

Debaty INCET

Kryteria pierwszeństwa w dostępie do zasobów lub świadczeń medycznych

Teksty naukowe

Teksty popularnonaukowe

  • Robert D. Truog, Christine Mitchell, George Q. Daley. The Toughest Triage — Allocating Ventilators in a Pandemic (data publikacji: 23.03.2020)

    Robert D. Truog, Christine Mitchell i George Q. Daley proponują by - w sytuacji, w której zabrakłoby respiratorów dla wszystkich potrzebujących - powoływać specjalne komitety, których zadaniem byłoby decydowanie o alokacji zasobów po to, by odciążyć lekarzy od obowiązku podejmowania tych trudnych decyzji.

  • Julian Savulescu, Dominic Wilkinson. Who gets the ventilator in the coronavirus pandemic? These are the ethical approaches to allocating medical care (data publikacji: 17.03.2020)

    Julian Savulescu i Dominic Wilkinson rozważają, jakie są etyczne sposoby rozstrzygania dylematów dotyczących alokacji zasobów i opieki medycznej w sytuacjach takich, jak pandemia Covid-19, gdy może zabraknąć niezbędnego sprzętu, na przykład respiratorów, do ratowania wszystkich pacjentów. Wskazuje, że istnieje pięć podstawowych podejść. Pierwszym z nich jest egalitaryzm; stosując takie podejście, opiekę otrzymają ci pacjenci, którzy pierwsi się zgłoszą. Drugim jest utylitaryzm, zakładający najlepsze wykorzystanie zasobów w kontekście ich użyteczności. Trzecie podejście to kontraktualizm, który zakłada podejmowanie tego typu decyzji za „zasłoną niewiedzy”. Czwarta opcja, to strategia „spłaszcz krzywą” (ang. flatten the curve), czyli nakładanie daleko idących ograniczeń na społeczeństwo w celu zatrzymania rozprzestrzeniania się wirusa, aby w konsekwencji nie doszło do przeciążenia systemu opieki zdrowotnej. Niestety w wielu krajach może być już za późno, aby to zadziałało. Piąty jest paternalizm: niektórzy lekarze wskazują, że podłączanie do respiratorów starszych pacjentów byłoby dla nich krzywdzące, skoro ich szansa przeżycia jest niewielka.

  • Joshua Parker, Mikaeil Mirzaali. The Moral Cost of Coronavirus (data publikacji: 16.03.2020)

    Joshua Parker i Mikaeil Mirzaali zwracają uwagę na moralne koszta trudnych (acz koniecznych) decyzji, które ponieśli i poniosą lekarze walczący z pandemią, przesądzając o alokacji zasobów medycznych w indywidualnych przypadkach. Spoczywa na nich ogromna odpowiedzialność moralna, zwłaszcza biorąc pod uwagę ryzyko popełnienia błędu - zwiększone ponadto w sytuacji zmęczenia i przeciążenia systemu opieki zdrowotnej.

Reguły etyki badań naukowych w warunkach kryzysów zdrowotnych

Teksty naukowe

  • Stephanie Harvard, Gregory R. Werker, Diego S. Silva. Social, ethical, and other value judgments in health economics modelling. Social Science & Medicine 253 (data publikacji: maj 2020)

    Wyniki badania potwierdzają cztery argumenty filozoficzne, stanowiące zasadnicze wyzwanie dla modelu nauki wolnej od wartości i pokazują, w jaki sposób argumenty te odnoszą się do modelowania ekonomiki zdrowia.

  • Alex John London, Jonathan Kimmelman. Against pandemic research exceptionalism. Science (data publikacji: 23.04.2020)

    Alex John London i Jonathan Kimmelman w Science argumentują, że kryzys, taki jak pandemia choroby Covid-19, nie powinien być pretekstem do obniżenia standardów w nauce.

  • Mariusz Maziarz. Response to 'Modelling the pandemic': reconsidering the quality of evidence from epidemiological models. The BMJ 2020; 369 (data publikacji 21.04.2020)

    Mariusz Maziarz komentuje artykuł o modelowaniu pandemii w czasopiśmie The BMJ.

  • Marc Lipsitch, David Swerdlow, Lyn Finelli. Defining the Epidemiology of Covid-19 - Studies Needed. New England Journal of Medicine (data publikacji: 26.03.2020)

    Lipsitch i in. analizują niepewność naszej dotychczasowej wiedzy o nowym koronawirusie i Covid-19. Autorzy pokazują jak wykorzystanie różnych sposobów szacowania śmiertelności nowej choroby prowadzi do odmiennych wyników oraz argumentują, że wybór przez rządy najbardziej efektywnych sposobów przeciwdziałania epidemii zależy od wyników i ich wiarygodności. Ekstrapolując przypadki epidemii SARS i grypy H1N1, autorzy wskazują jakie typy badań powinny zostać przeprowadzone.

  • Graziano Onder i in. Case-Fatality Rate and Characteristics of Patients Dying in Relation to COVID-19 in Italy. The Journal of American Medical Association, New Online (data publikacji: 23.03.2020)

    Autorzy zajmują się problemem oszacowania śmiertelności chorób. Artykuł przedstawia analizę jak odmienne strategie przeprowadzania testów w Chinach i we Włoszech mogą wpływać na oszacowania śmiertelności nowego koronawirusa. Ich argument, opierający się na porównaniu śmiertelności w poszczególnych grupach wiekowych, pokazuje, że ryzyko zgonu dla osób o takiej samej charakterystyce jest podobne, a wyższa śmiertelność obserwowana we Włoszech wynika z rzadszego przeprowadzania testów i większej liczby osób starszych wśród zdiagnozowanych chorych.

  • Giuseppe Lippi. The critical role of laboratory medicine during coronavirus disease 2019 (COVID-19) and other viral outbreaks. Clinical Chemistry and Laboratory Medicine. Ahead of Publication (data publikacji: 19.03.2020)

    Giuseppe Lippi argumentuje, że rozszerzenie dostępności do badań laboratoryjnych może spowolnić rozprzestrzenianie się epidemii dzięki szybszej diagnozie, wczesnym wykrywaniu pacjentów zagrożonych rozwinięciem zespołu ostrej niewydolności oddechowej (ang. ARDS) oraz nadzorowi epidemiologicznemu ozdrowieńców.

  • Abrar Ahmad Chughtai, Asim Ali Malik. Is Coronavirus disease (COVID-19) case fatality ratio underestimated? Global Biosecurity 1(3) (data publikacji: 11.03.2020)

    Autorzy porównują historię szacunków śmiertelności podczas epidemii SARS oraz Covid-19 w czasie trwania epidemii oraz argumentują, że obecne wielkości są niższe niż wynosi rzeczywista śmiertelność nowego koronawirusa, ponieważ wiele ciężko chorych pacjentów umrze, co – jak miało to miejsce w przypadku epidemii z 2003 roku, wpłynie na wzrost szacunku.

  • Eugene V. Koonin, Petro Starokadomsky. Are viruses alive? The replicator paradigm sheds decisive light on an old but misguided question. Studies in History and Philosophy of Science Part C: Studies in History and Philosophy of Biological and Biomedical Sciences 59, 125-134 (data publikacji: październik 2016)

    W poniższym artykule Koonin i Starokadomsky aplikują do analizy wirusów jedną z najbardziej popularnych koncepcji w filozofii biologii i teorii ewolucji, mianowicie koncepcję replikatora. Próbują wykazać, że wirusy znajdują się w tym samym zbiorze, który wyznacza paradygmat replikatora, jak ludzie, koty czy fiołki. Zatem powinny być zaliczane do świata biologicznego bez względu na to czy traktujemy je jako „żywe’ lub „nieżywe”.

  • Thomas Pradeu, Gladys Kostyrka, John Dupré. Understanding viruses: Philosophical investigations. Studies in History and Philosophy of Science Part C: Studies in History and Philosophy of Biological and Biomedical Sciences 59, 57-63 (data publikacji: październik 2016)

    Bardzo ciekawe wprowadzenie do numeru specjalnego poświęconego problemom filozoficznym związanym z wirusami. Pradeu pokazuje jakie problemy filozoficzne są relewante w kontekście analizy wirusów. Między innymi są to kwestia definiowania, życia, gatunków osobników będące w domenie dociekań filozofii biologii. Jak i takie, które stanowią są ważne z punktu widzenia filozofii nauki jak np. kwestia znaczenia definiowania pojęć czy kwestia rodzajów naturalnych.

  • Siu Ling Wong, Jenny Kwan, Benny Hin Wai Yung. Turning Crisis into Opportunity: Nature of Science and Scientific Inquiry as Illustrated in the Scientific Research on Severe Acute Resporatory Syndrome. Science & Education 18, 95-118 (data publikacji: 09.10.2007)

    Wong i koledzy analizują badania poświęcone pierwszej epidemii spowodowanej przez koronawirusa (SARS) i wskazują, że studium przypadku potwierdza wiele tez zwolenników socjologii wiedzy. Badania poświęcone SARS potwierdzają, według autorów, tezę o uteoretyzowaniu obserwacji i współzależnościach pomiędzy badaniami naukowymi i polityką, a także konieczność prowadzenia badań interdyscyplinarnych.

  • Paul Thagard. What is a medical theory? [w:] Paton, R. i McNamara L., (red.) Multidisciplinary Approaches to Theory in Medicine. Elsevier, 48-62 (data publikacji: 2006)

    Thagard wykorzystuje badania poświęcone koronawirusowi SARS do argumentowania, że kognitywna koncepcja teorii (głosząca, że teorie są umysłowymi reprezentacjami mechanizmów) adekwatnie opisuje teorie medyczne. Autor argumentuje, że „teoria medyczna jest umysłową reprezentacją przyczyny lub przyczyn choroby.” (str. 52)

Teksty popularnonaukowe

Warunki akceptowalności interwencji zdrowia publicznego (kwarantanna, izolacja, przymusowy nadzór epidemiologiczny)

Teksty naukowe

Teksty popularnonaukowe

Przydatne bazy danych