Projekt badawczy "Przyczynowość i społeczne uwarunkowania zdrowia i choroby" finansowany w ramach konkursu OPUS przez Narodowe Centrum Nauki nr UMO-2023/49/B/HS1/00176; 30 października 2024 – 29 października 2027 Kierowniczka projektu: dr Elena Popa

Podstawowe informacje

• Tutuł projektu: Przyczynowowść i społeczne uwarunkowania zdrowia i choroby
• Czas trwania: 30 października 2024 – 19 września 2025
• Kierowniczka projektu: dr Elena Popa

Opis popularyzatorski

W obecnej praktyce medycznej pojęcia zdrowia i choroby rozumiane są głównie w kategoriach biologicznych. Chociaż od dawna bada się wpływ warunków społecznych i czynników psychologicznych na zdrowie i choroby, modele uwzględniające aspekty biologiczne, psychologiczne i społeczne są krytykowane za swoją niejasność. Najnowsze prace filozoficzne pokazują, że badania medyczne nad społecznymi determinantami zdrowia i chorób stanowią dobry przykład tego, jak czynniki te współdziałają. Jednocześnie badania te nie zostały wystarczająco przeanalizowane z filozoficznego punktu widzenia. W szczególności badania te podkreśliły potrzebę wyjścia poza redukcjonistyczną ontologię, która wyjaśnia przyczyny chorób w kategoriach procesów fizycznych lub chemicznych. Próbując dalej rozwijać to podejście, w ramach projektu zbadano etyczne powody uwzględnienia zmiennych społecznych i psychologicznych w modelach przyczynowych dotyczących kontekstów zdrowotnych, pokazując, w jaki sposób modele te mogą nadal spełniać standardy obiektywności. Przeanalizowałam problem obiektywności w wyborze potencjalnych przyczyn z pragmatycznej i feministycznej perspektywy, argumentując za przejrzystością założeń dotyczących celów badania i uwzględnieniem różnorodności perspektyw.

W ramach projektu wzięłam udział w trzech międzynarodowych wydarzeniach prezentując poniższe zagadnienia:

1. ‘Why Specifying Causal Pathways Featuring Social Determinants of Health Matters for Public Health Ethics’ (razem z J. Zameska), Philosophy of Public Health Workshop, University of South Bohemia, 22 listopada 2024, Czechy

2. ‘Why Specifying Causal Pathways Featuring Social Determinants of Health Matters for Public Health Ethics’ (razem z J. Zameska), Instytut Filozofii, Czeska Akademia Nauk, 21 listopada 2024, Czechy.

3. ‘Handling Disagreement in Vaccine Research: From Trustworthy Experts to Trustworthy Institutions’, the 8th Panhellenic Conference on Philosophy of Science, Ateny, Grecja, grudzień 2024.